header image

Historia Tybetu

Tybet bez wątpienia jest nieodłączną historyczną częścią Chin. Dzieje Tybetańczyków ściśle wiążą się również z ich oficjalna religią – buddyzmem tybetańskim. Pierwsze wzmianki na temat tego państwa sięgają już początków V wieku n.e. kiedy to na Wyżynie Tybetańskiej osiedliła się ludność pochodząca z koczowniczych plemion zamieszkujących tereny Azji Środkowej. W VII wieku król Tybetu Srog-Bcan_Sgam stworzył silne państwo ze stolicą w Lhasie i podbił ogromne obszary, przez co zaczął zagrażać stolicy Chin, Indiom Mauriów i Nepalowi.

W dalszych latach w Tybecie kwitło życie kulturalne i religijne. Szczególnie buddyzm odegrał ogromną rolę w historii tego państwa. W XV wieku założono tutaj sieć klasztorów, które pełniły rolę świeckich ośrodków władzy religijnej. Między innymi ten fakt w dużej mierze przyczynił się do powstania w Tybecie teokratycznego systemu rządów za czasów V Dalajlamy. Kolejne lata to bardzo udane rządy dynastii Qing.

W IX w,  do władzy doszedł Langdarma, zwolennik innej religii – bön. Wtedy to też nastąpił podział Tybetu na szereg niezależnych księstw feudalnych. W 763 r. Tybetańczycy zdobyli byłą stolicę chińską Chang’anie (Sian), ale już w X w. mocarstwo tybetańskie odstąpiło od tych terenów pozostawiając znaczną liczbę etnicznych Tybetańczyków poza granicami politycznego Tybetu.
W 1207 r. na Tybet najechały pierwsze wojska Mongołów. W XIII w. państwo zostało zjednoczone pod berłem Yuan, dynastii panującej w Chinach. Historycy uważają, iż jest to pierwszy przypadek w historii Tybetu, gdzie, stał się on chińskim lennem. Od X wieku, buddyzm znów zyskiwał na popularności, a największy jego rozwój nastąpił w XIV i XV w. Wtedy to założono regularną sieć klasztorów, które pełniły rolę ośrodków władzy religijnej, świeckiej, a także zaczęły funkcjonować jako centra kulturalne. Stały się one miejscami, w których kształtowała się tożsamość Tybetańczyków.
Z czasem, wpływ religii na politykę państwa stał się tak znaczący, że w Tybecie wprowadzona teokratyczny system rządów. Stało się za sprawą V Dalajlamy, żyjącego w XVII. Od tego momentu dalajlama stał się faktycznym władcą Tybetu.
Tybet był krajem raczej zamkniętym na obcokrajowców. Ludność chińska zaczęła przenikać na jego tereny po 1720 r., kiedy to na dwór Dalajlamy wysłano pierwszych urzędników tej narodowości. W XVII w. na krótko pojawili się misjonarze, którzy określili Tybet jako kraj zacofany, izolujący się od świata, w którym stosuje się surowe kary dla niższych warstw feudalnych.

W 1793 roku opublikowano specjalny status zatwierdzony przez cesarza w sprawie administrowania w Tybecie. W tym dokumencie Rząd Centralny Tybetu uregulował szczegółowe zasady polityczne (w tym również te dotyczące polityki zagranicznej), ekonomiczne, religijne oraz obrony narodowej. Jeszcze za czasów Republiki Chińskiej Rząd Centralny zorganizował struktury administracyjne z biurem w Lhasie, których głównym zadaniem było zarządzanie Tybetem.

Chiny nie rezygnowały z praw do Tybetu. W latach 1906-1907 zajęły Tybet Wschodni, a rok później Lhasę. Po upadku Cesarstwa Chińskiego i proklamowaniu w 1912 r. republiki, Tybet stał się samorządnym państwem, co trwało aż do 1950 r.

23 maja 1951 roku Chiny i Tybet doszli do ważnego porozumienia w sprawie pokojowego wyzwolenia Tybetu, podpisując „Porozumienie pomiędzy Ludowym Rządem Centralnym a Miejscowym Rządem Tybetu o Pokojowym Wyzwoleniu Tybetu”. W roku 1956 ówczesny Dalajlama stał się nawet Przewodniczącym Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, który dziewięć lat później został oficjalnie powołany do życia.

Obecnie w Tybecie panują bardzo napięte stosunki tybetańsko-chińskie. Niemal codziennie dochodzi tutaj do zamieszek na tle religijnym i społecznym skierowanym głównie przeciw rządom chińskim w tym kraju. Rząd tybetański na uchodźstwie rezyduje aktualnie w indyjskiej Dharamasali. Dalajlama oprócz kierowania rządem zajmuje się również wygłaszaniem wykładów i pisaniem książek.

Możliwość komentowania jest wyłączona.